Dolly zoom (hay Hitchcock zoom)


Một hiệu ứng hình ảnh kỳ lạ mà khi chưa biết về nó, tôi đã tự hỏi bản thân hàng tháng trời, tìm tòi khắp nơi trên Internet nhưng mãi không tìm được từ khóa để tìm hiểu về nó. Mỗi lúc nhìn vào cảnh quay được áp dụng phương pháp này, tôi đều phải thốt lên: Chuyện quái gì đang xảy ra thế???

Tôi muốn nói đến hiệu ứng khi chủ thể được đặt giữa khung hình, nhưng hậu cảnh có cảm giác được thu hẹp hoặc mở rộng ra. Kết hợp với âm thanh, hiệu ứng này có thể đạt được kết quả đáng ngạc nhiên. Nó làm cho góc nhìn của khán giả bị bẻ cong và, thậm chí có thể làm cho họ thót tim.

Hãy xem trích đoạn sau từ phim Jaws năm 1975:

Ở giây thứ 30, bạn sẽ thấy nhân vật thể hiện sự bàng hoàng, đồng thời hậu cảnh được zoom rộng ra trong khi hình ảnh nhân vật vẫn giữ được độ lớn ổn định.

Để hiểu được nguyên lý của điều này. Bạn cần có kiến thức nhất định về tiêu cự (focal length)

Hãy xem bức ảnh dưới đây:

focal-length-comparison

Nguồn: http://annawu.com/blog/2011/09/focal-length-comparison/

Ở cột bên trái, điều bạn có thể nhận thấy là với tiêu cự lớn hơn, khung ảnh sẽ hẹp hơn (sẽ không thể thấy tòa nhà bên trái khi ở tiêu cự 200mm) Đồng thời ở cột bên phải, ta có thể hiểu rằng muốn bắt được hình ảnh chủ thể cùng kích thước thì phải đứng cách xa ra.

Suy luận như thế này, điều ta cần là chủ thể phải giữ nguyên kích thước, do đó có 2 cách: đứng gần, hoặc zoom cận. khi đứng gần thì góc rộng, hâụ cảnh nhiều, khi đứng xa thì zoom cận => góc hẹp, hậu cảnh ít.

Bí quyết này được đạo diễn huyền thoại thuộc thể loại phim kinh dị  Alfred Hitchcock sáng tao, do đó người ta còn gọi phương pháp này là Hitchcock zoom. Năm 1958, với bộ phim Vertigo, ở trích đoạn này, giây 0:33, chính là hiệu ứng Dolly zoom đầu tiên trên thế giới được thực hiện.

[https://www.youtube.com/watch?v=je0NhvAQ6fM?rel=0]

Bộ phim Jaws năm 1975 của đạo diễn Steven Spielberg với trích đoạn tôi đã giới thiệu cũng học tập từ phương pháp này.

Để thực hiện được hiệu ứng Dolly zoom (Hitchcock zoom), luyện tập là điều rất cần thiết. Bạn có thể sử dụng dolly hoặc đơn giản chỉ là một chiếc tripod, nếu cứng tay hơn nữa, bạn có thể chẳng cần thiết bị hỗ trợ nào. Nguyên tắc như sau:

Kéo camera ra xa + zoom in.

hoặc Đẩy camera tới gần + zoom out.

jaws-dolly-zoom-spielberg

Nguồn: http://filmmakeriq.com/lessons/introduction-to-the-dolly-zoom/

Đừng phát hoảng khi cú zoom của bạn bị giật hay chủ thể cứ to nhỏ do bạn zoom và kéo chưa đều tay. Dễ hiểu thôi, các nhà làm phim chuyên nghiệp họ có hẳn dolly và zoom crank handle để điều khiển.

Proaim_Follow_Focus_X1_with_Gear_Rings_and_Speed_Crank_a__78115.1378883926.1280.1280

Nếu bạn đã có thiết bị, bạn sẽ chần phải lo lắng nhiều về nó, tuy nhiên nếu chỉ là một tay làm phim nghiệp dư, việc luyện tập sẽ giúp bạn có những cú lia hoàn hảo.

Hiệu ứng Dolly zoom được dùng để diễn tả độ cao của tòa nhà, diễn đạt chứng sợ độ cao của nhân vật; hoặc dùng để nhấn mạnh biểu hiện khuôn mặt nhân vật trong những tình huống họ bị “đơ” trước một việc gì đó xảy ra quá đột ngột.

Dù hiệu ứng này khá thú vị, nhưng hãy để nó là một dấu ấn nho nhỏ trong các sản phẩm của bạn, việc áp dụng nó quá nhiều lên sẽ làm người xem cảm thấy mệt mỏi và rất chóng mặt.

[Theo Trimmer – Film making]

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s