Nghệ thuật dựng phim


KỲ 3: DỰNG CHỦ QUAN

Khi máy quay bám sát một nhân vật trong một thời gian khá dài, các hình ảnh diễn ra tạo thành một sự dựng chủ quan, nhưng ấn tượng bủa vây lấy nhân vật đó. Tựa hồ người đạo diễn không muốn dùng chiếc kéo để can thiệp vào. Tựa hồ nhà thơ kể câu chuyện với cách nhân xưng ở ngôi thứ hai vậy.

Môi trường hiện thực trong không gian hiện thực trở thành dựng nhờ có người đi qua nó. Đó không phải là những hình ảnh đi qua như thường lệ trước khán giả mà trái lại chính là khán giả đi qua trước những hình ảnh ấy. Một người nào đó loạng choạng tách một lối đi qua đám đông. Một người khác đi qua một vùng đất lạ hoặc lọt vào những căn phòng mà anh ta không quen biết. Chiếc máy quay vẫn theo sát. Dáng đi trở thành một thể nghiệm sống trong dựng, và cả đến bước đi nữa tuy là một trong những biểu hiện đặc trưng nhất của sự vận động vẫn luôn luôn hết sức gần gũi với hình ảnh. Dáng đi của một người trước máy quay trở thành một trong những hành động kịch câm quan trọng nhất của anh ta.

Khi những địa điểm hành động nối tiếp bằng nhòa mờ chúng có cái gì không rõ như sự bồng bềnh của trí tuệ, giống những hình ảnh trong kỷ niệm. Trong khi chúng vẫn là những địa điểm rõ ràng, người ta có thể phân biệt nơi nọ với nơi kia. Song trong phim Narkose, ta thấy những cảnh như sau: Em bé gái bị đuổi ra khỏi lớp học. Em đi. Máy quay đi kèm em. Em bé đi trong tuyết. Em đi gần một cái cây phủ đầy tuyết. Nhưng người ta vẫn nhìn thấy những cầu thang và hàng cột trong tiền sảnh. Chúng ta đi vài bước với em bé. Em bé nay lại ở trong cái sân phủ đầy tuyết – hoặc giả em bé ngồi trong phòng. Em ngước mắt nhìn và mỉm cười, có vẻ ngạc nhiên. Một toàn cảnh của máy quay theo dõi mắt của em nhìn dọc theo bức tường và những cửa sổ sáng ánh đèn của một ngôi nhà sang trọng hiện lên màn ảnh. Máy quay lại toàn cảnh dọc theo bức tường và em bé gái ở phía dưới, ngoài phố, trước mắt ngôi nhà.

Khi sự thay đổi địa điểm này thành địa điểm khác có vẻ không chân thực thì nó tạo ra hiệu quả của một truyện cổ tích hoặc một trò ảo thuật. Nhưng mơ lại là chuyện khác, một địa điểm này không biến thành một địa điểm khác nữa. Chúng ta nhận thấy tính phi hiện thực của nó chính là nhờ tính liên tục hiện thực của toàn cảnh, do chỗ chúng ta đi qua nó. Ở đây không chỉ có dựng là kỳ ảo, mà cả đến bản thân của sự vật cũng thế. Chỉ một cái máy quay lưu động có thể dựng lại cái cảm giác mộng mị đó…

(Theo Thế Giới Điện Ảnh)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s